Kardinge


kardinge_bord_kleinIn 1990 is de ontwikkeling van het recreatiegebied Kardinge ingezet. De aanleiding van de ontwikkeling was gelegen in een tekort aan recreatieve mogelijkheden voor de bevolking van de stad Groningen en regio. Tegelijkertijd hadden de bossen in het noorden van Drenthe een te grote recreatieve druk die de draagkracht van deze gebieden te boven ging. Hoofdfunctie van het bos is recreatief gebruik voor de omliggende wijken en dichtbij gelegen gemeenten. Naast een inrichtingsplan op ecologisch niveau is er ook een plan voor wandel- en fietspaden ingezet voor de toegankelijkheid van het gebied. Soms is ervoor gekozen om de vruchtbare laag af te graven om de diversiteit van de planten en daarmee ook dieren te waarborgen. Het overgrote gedeelte van het gebied is echter direct op de toplaag geplant, dit was zeer vruchtbare grond ontstaan door gebruik als weiland voor koeien en schapen.

Kardinge is ingedeeld in twee gebieden, het zogenaamde intensief gedeelte bedoeld voor sport en horeca en ligt dicht tegen de ringweg van Groningen aan, en een extensief gedeelte welke bestaat uit het Dwarsdijker bosje, het gebied met de Schotse hooglanders ten zuiden van Lewenborg en de bosgebieden achter Beijum en Lewenborg/Noorddijk.

In het intensieve gedeelte is de stadsplas, ook wel Zilvermeer/Kardingerplas genoemd, tot stand gekomen. Om dit water zuiver/schoon te houden is een Helofytenfilter aangelegd welke middels een verbinding tussen het Boterdiep en het Damsterdiep de functie van waterzuivering heeft. Op een helofytenfilter groeien helofyten. Dit zijn moerasplanten, zo als lisdodde, biezen en in Kardinge riet. Deze zorgen ervoor dat er zuurstof in de bodem komt. Rondom de wortels leveren talloze bacteriën die de zuurstof nodig hebben. Deze bacteriën zetten de afvalstoffen uit het water om in voedingsstoffen voor zichzelf en voor de planten. Zo kan het water op een natuurlijke manier gezuiverd worden. De filter zal niet bevriezen doordat deze circa 10-15 graden is. Bacteriën kunnen hierdoor in de winter het afvalwater ook zuiveren.

De grote heuvel is ontstaan door de afgraving van de recreatieplas in dit gebied, deze dient naast een uitzichtpunt met toren ook als fietscrossbaan.

Naast het voornoemde intensief gebruik, sport etc., is er ook extensief recreatie gebruik door de aanleg van bos ten oosten van Beijum en Lewenborg. Naast de definitie van een bos door de Boswet, minimaal 50 meter breed en een oppervlakte van 0,5 ha, is de kwaliteit van een bos belangrijk. Hieronder wordt verstaan een min of meer levensgemeenschap van planten en dieren waarin de boomvormende elementen beeldbepalend zijn.
Het bos bij Lewenborg/Noorddijk is transparant vanwege de gewenste relatie tussen de woonwijk en het verder weggelegen landelijk gebied(o.a. zicht op het dorp Garmerwolde). Het bos bij Beijum kreeg het karakter van een compact gesloten bos. Het gebied tussen de beide bossen dient open te blijven om de relatie tussen het Stadsgewestpark en het buitengebied in stand te houden. Voor de bossen is gekozen voor loofhout in verband met het streven naar een zo groot mogelijk duurzaam CO2-bindend vermogen. Het bos bij Lewenborg/Noorddijk bestaat uit twee delen, namelijk het Bevrijdingsbos en het EGD-bos ook wel EDON-bos genoemd. Deze naam is ontleend aan de toenmalige elektriciteitscentrale voor compensatie van CO2 uitstoot door deze centrale.

Het Bevrijdingsbos is een geschenk van de Provincie en de stad Groningen op de 50ste bevrijdingsdag aan de Canadezen die de stad op 16 april 1945 bevrijd hebben. De bossen hebben een transparant karakter gekregen waardoor voor de wandelaar en de fietser een afwisseling plaats vindt tussen open en dicht. In de terreinen tussen deze drie bossen blijft openheid het ruimtelijke kenmerk. Het bos bij Beijum is ontwikkeld als een duurzaam bos, dat door zijn dichte massa loofhout voor de recreant een bosbeleving mogelijk maakt, die hij/zij elders in de provincie Groningen nauwelijks kan ondervinden en tegelijkertijd een maximale hoeveelheid CO2 kan vastleggen. In dit bos is er voor gekozen voor in de breedte zo massief en compact mogelijk te houden met zo weinig mogelijk doorsnijdingen ten behoeve van ontsluiting of ontwatering. Dit bos biedt variatie in karakter en intensiteit van de ontsluiting. Het primaat ligt bij de bos beleving. Het beleven van de beslotenheid van het bos en het milde klimaat zijn daarbij belangrijk, evenals het ervaren van afgeleide bosfacetten als dood hout, bosvogels en andere bosdieren, kruid-, struik- en boomlaag, natuurlijke verjonging en dikke bomen horen daarbij.

De inheemse (loof)boom- en struiksoorten op deze zeekleigrond en klimaatomstandigheden horen van nature hier thuis. Het betreft vooral soorten van het Droog Essen-Iepenbos met een boomlaag van Gladde iep, Gewone es, Zoete kers, Gewone esdoorn, Noordse esdoorn, Schietwilg(weinig), Zomerlinde(sporadisch) en een struiklaag van Meidoorn, Rode kornoelje, Hazelaar, Vogelkers, Dauwbraam, Sleedoorn, Veldesdoorn, Gewone vlier. En een Elzenrijk-, Essen-Iepenbos, met een boomlaag van Gewone es, Zwarte els, Schietwilg, Gladde iep, Eik en een struiklaag van Meidoorn, Sleedoorn, Dauwbraam, Grauwe wilg, Gelderse roos, Vogelkers.

Op de droge, hogere gelegen delen de Zomereik en Beuk. In het Bevrijdingsbos zijn hoofdzakelijk diverse soorten Esdoorns geplant. Reeds voor de aanleg van Kardinge was er al een bos(je) bij de zuidelijke kant van Lewenborg, het Dwarsdijkerbos genaamd, hier bevindt zich ook het gebied van de Schotse hooglanders.

Het buitengebied zijn de weilanden die tussen de beide bossen liggen. Deze zijn een onderdeel van het recreatiegebied en hoofdzakelijk particulier bezit en worden begraasd door schapen en koeien. Daarnaast dient dit gebied ook als broedplaats voor weidevogels als grutto, tureluur en kievit. Het overgangsgebied tussen intensief en extensief gebruik is het gebied tussen de voetbalvelden en de Dwarsdijkerweg. Dit gebied zal op termijn nader ingevuld worden, terwijl het nu gebruikt wordt als uitwijk voor de Schotse hooglanders. De bedoeling is hier ook een waterpartij aan te leggen. In 2004 is het beheer van Kardinge overgegaan van de stad Groningen naar de vereniging van Natuurmonumenten.

Er zijn drie wandelroutes beschreven en borden met deze routes zijn geplaatst bij de entree van Kardinge, de parkeerplaats bij Rietland(kanoboerderij) en de parkeerplaats bij het kerkje van Noorddijk.

Bob Vintges
Plantenwerkgroep


Kardinge weergeven op een grotere kaart

Routes

Wandelroute Kardinge Noorddijk

Foto’s


 

 

Overige documentatie

Het Bevrijdingsbos (Kardinge) (pdf)

Kardinge – Nieuw stuk natuur bij stad groningen (pdf)

Een artikel over Kardinge op avifaunagroningen.nl (link)

Waarnemingen Kardinge op avifaunagroningen.nl (link)

Kardinge volgens Natuurmonumenten

Kardinge op Wikipedia

www.zorgboerderij.sturing.info

www.kardingevents.nl

rapport ‘Natuurvriendelijk beheer in Kardinge’

www.4mijlvankardinge.nl